Anne Laning over keuzevrijheid in het pensioenstelsel
Lees zijn bijdrage op LinkedIn en de gedachtewisseling die daarop volgde.
Lees het bericht van Anne LaningDiscussie over keuzevrijheid en governance
De discussie met Anne Laning.
Laning bepleit een empirische benadering van keuzevrijheid in het pensioenstelsel. Onze reactie voegt daar een tweede vorm van verlies aan toe: governanceverlies.
Anne Laning heeft gelijk dat de discussie over keuzevrijheid niet ideologisch, maar empirisch moet worden gevoerd.
Die toets mag echter niet stoppen bij de vergelijking tussen individuele beslisfouten en de prijs van collectieve uniformiteit. Er bestaat ook governanceverlies: het verschil tussen het theoretisch beste collectieve besluit en het besluit dat feitelijk ontstaat binnen een structuur waarin deelnemers weinig inzicht, tegenmacht en onafhankelijke vertegenwoordiging hebben.
Een collectief pensioenstelsel kan alleen betere uitkomsten claimen wanneer controleerbaar wordt aangetoond waarom het gekozen beleid beter is dan de alternatieven, hoe de effecten over deelnemersgroepen zijn verdeeld en hoe vertegenwoordigers verantwoording afleggen.
Bij collectieve waardeoverdrachten en pensioen-buy-outs is daarom niet alleen van belang of de overdracht actuarieel gelijkwaardig is. Ook moet duidelijk zijn welke groepen voordeel of nadeel ondervinden, wat er gebeurt met indexatieperspectief, garanties, buffers en kosten, en of deelnemers toegang hebben tot een onafhankelijke beoordeling.
Collectiviteit zonder transparantie en tegenmacht is geen empirisch bewezen optimum, maar een bestuurlijke veronderstelling.